U trenutku kada globalni investitori sve otvorenije preispituju svoju zavisnost od američkog tržišta, evropske akcije male i srednje kapitalizacije ponovo su u središtu pažnje. Nakon višegodišnjeg perioda u kojem su prinosi bili snažno koncentrisani oko nekoliko tehnoloških giganata, rastuća koncentracija rizika postala je strukturni problem za fondove. U tom kontekstu, evropske kompanije s malom tržišnom kapitalizacijom sve se češće posmatraju kao izvor diverzifikacije, ali i potencijalnog dodatnog prinosa.
Dominacija američkog tehnološkog sektora i koncentracija rizika
Američko tržište je tokom prethodne decenije nudilo gotovo "jednosmjernu" priču rasta, oslonjenu na tehnološki sektor i digitalnu ekonomiju. Dominacija kompanija poput Alphabeta, Applea, Microsofta ili Nvidije učinila je da globalni indeksi postanu zavisni od performansi malog kruga firmi, što za velike fondove nosi povećan rizik - svaki poremećaj u tom segmentu brzo se preliva na cjelokupan portfelj.
Zbog toga se posljednjih mjeseci primjećuje postepeno preusmjeravanje kapitala ka Evropi, tržištima u razvoju i manjim kompanijama, sa ciljem jačanja otpornosti portfelja. Evropski "small cap" (kompanije male kapitalizacije) u tom smislu ne predstavlja samo geografsku, već i vrijednosnu alternativu. U poređenju sa SAD-om, evropskim akcijama se trguje uz diskont, a kod manjih kompanija taj jaz je još izraženiji, što investitorima pruža veći "sigurnosni jastuk" u slučaju usporavanja rasta.
Razlog zbog kojeg su američke akcije u prethodnoj deceniji nadmašile evropske leži u sposobnosti SAD-a da ulaganja u tehnologiju i istraživanje brže pretvori u rast produktivnosti i profita. Evropa je, uprkos povoljnijim finansijskim uslovima nakon pandemije, ostala ograničena slabijom investicionom dinamikom i sporijim rastom produktivnosti.
Promjena makrookruženja i novi investicioni ciklus
Međutim, investicioni narativ se mijenja. Stabilizacija kamatnih stopa i približavanje kraja monetarnog stezanja stvaraju uslove da se pozitivni efekti finansiranja tek ispolje tokom 2026. i 2027. godine. Uz rast javnih i privatnih ulaganja u energetiku, industrijsku modernizaciju i digitalizaciju, evropsko tržište ponovo ulazi u fokus, pri čemu segment kompanija male kapitalizacije nudi dodatni potencijal diverzifikacije u odnosu na SAD.
Niži troškovi kapitala posebno su značajni za manje kompanije, koje su u većoj mjeri zavisne od eksternog finansiranja. U tom kontekstu, 2026. godina može donijeti povoljnije okruženje za evropske akcije, dok se male kompanije trenutno nalaze u jednom od najdubljih istorijskih diskonta u odnosu na kompanije velike tržišne kapitalizacije.
Infrastruktura, energetika i prostor za organski rast
Istovremeno Evropa ulazi u višegodišnji investicioni ciklus u infrastrukturi, energetici, industriji i digitalizaciji - sektorima u kojima male i srednje firme često imaju ključnu ulogu. Za razliku od velikih korporacija, koje su već blizu operativnog maksimuma, manje kompanije imaju znatno veći prostor za organski rast.
Njihove ključne prednosti leže u lakšem statističkom rastu, slabijoj analitičkoj pokrivenosti i dominaciji u uskim nišama. Istovremeno, rizici su izraženi kroz nižu likvidnost, osjetljiviju finansijsku strukturu i jači pritisak konkurencije u kriznim periodima.
Izdvojene kompanije s potencijalom
Kvalitetne kompanije male tržišne kapitalizacije danas se prepoznaju po jasno definisanoj niši, rastu prihoda koji prati rast profita, umjerenoj zaduženosti i postojanju konkretnog katalizatora za naredni period. Na osnovu toga, izdvajaju se sljedeće kompanije:
Reply SpA
Kompanija specijalizovana za dizajn i implementaciju digitalnih rješenja, sa snažnim fokusom na konsalting, sistemsku integraciju i upravljanje aplikacijama. Reply bilježi stabilan rast prihoda i profita, uz snažno i predvidivo generisanje slobodnog novčanog toka. Akcijom se trguje po raciju cijene u odnosu na zaradu od oko 17, uz značajan diskont u odnosu na industrijski prosjek od približno 29, što sugeriše da tržište još nije potpuno ugradilo očekivani rast zarade.
Cenergy Holdings SA
Industrijska kompanija fokusirana na kablove i čelične cijevi za energetiku, infrastrukturu i obnovljive izvore. Cenergy bilježi snažan rast prihoda i neto dobiti, oslonjen na pojačanu potražnju iz energetskog sektora. Iako je slobodan novčani tok povremeno pod pritiskom zbog visokih investicija, dinamika zarade ostaje stabilna. Racio cijene u odnosu na zaradu od oko 22 predstavlja diskont u odnosu na industrijski prosjek od približno 39.
Invisio Communications AB
Kompanija specijalizovana za komunikacionu opremu za vojni sektor. Iako se trguje uz premiju, Invisio ostvaruje znatno više marže od prosjeka industrije, uz bruto maržu iznad 58 odsto i operativnu oko 17 odsto, dok je povrat na kapital ROE preko 22 odsto. Kombinacija visoke profitabilnosti, rasta i stabilne potražnje čini višu valuaciju opravdanom.
Zajednički imenilac uspješnih evropskih kompanija male tržišne kapitalizacije
Zajednički imenilac ovih kompanija nije njihova veličina, već fokus na specifične segmente, stabilne novčane tokove i sposobnost da kapitalizuju dugoročne trendove. Evropske kompanije male kapitalizacije ne treba posmatrati kao kratkoročnu špekulaciju, već kao dugoročnu investicionu temu.
Zaključno, okretanje fondova ka evropskim malim kompanijama predstavlja racionalan odgovor na rastuću koncentraciju rizika na globalnim tržištima - strategiju koja nagrađuje strpljenje, analizu i disciplinu.
.webp){kind=icon}
