Politički filmovi o funkcionisanju savremenog svijeta

Kroz političke filmove i dokumentarce često se prikazuju globalni sukobi, lideri i sistemi moći. U posljednjih nekoliko godina, veliki istorijski događaji zaokupili su pažnju publike - setimo se samo Oppenheimera ili serije Chernobyl.

Posebno se izdvaja niz filmova koji se direktno ili indirektno bave ruskim i američkim političkim sistemom. Jedan od najiščekivanijih naslova ove godine bio je "The Wizard of the Kremlin", politička drama koja se fokusira na unutrašnje mehanizme vlasti i način na koji se oblikuje politički narativ u savremenoj Rusiji, gdje je glavnu ulogu ruskog predsjednika preuzeo Jude Law.

Jude Law je izjavio da mu je uloga ruskog predsednika bila kao "penjanje na Everest". Film The Wizard of Kremlin je Filmskom festivalu u Veneciji dobio 12-minutne ovacije i opisan je kao redak uvid iza Gvozdene zavese| Depositphotos 

U istom kontekstu već postoji čitav niz američkih filmova i dokumentaraca o Vladimiru Putinu i njegovom sistemu vlasti. Recimo, dokumentarni film "Navalny" o opozicionom lideru Alekseju Navaljnom, koji je osvojio Oskara za najbolji dokumentarni film. Sličan međunarodni odjek imao je i dokumentarac "Mr. Nobody Against Putin", koji je ove godine takođe osvojio Oskara za najbolji dokumentarni film.

Međutim, da bismo vidjeli trenutne geopolitičke tenzije prikazane na filmu, moraćemo malo da sačekamo. Reditelji se uglavnom klone filmova o aktuelnoj politici jer su teme još "vruće" - postoji rizik od političkog pritiska, tužbi i optužbi za pristrasnost. Takvi filmovi zahtijevaju i vrijeme: ozbiljan politički film traži istraživanje, a tek kada prođe nekoliko godina može se sagledati šta je nešto zaista značilo.

U međuvremenu, evo nekoliko političkih filmova koji obrađuju aktuelnu politiku i istaknute lidere. U slučaju da ste ih propustili, dobra ideja za vikend maraton.

Putin

The Wizard of the Kremlin (2025/2026) je politička drama koja istražuje mehanizme moći i oblikovanje političkog narativa u savremenoj Rusiji. Radnja je fokusirana na mladog ruskog filmskog reditelja koji postaje neočekivani savjetnik Putina dok se on penje na vlast u postsovjetskoj Rusiji.

Jude Law, koji glumi Putina, opisao je ulogu kao "penjanje na Everest", dodajući da je njegov cilj bio da prikaže ruskog lidera kao "čovjeka bez lica", fokusirajući se na njegov tihi uspon, a ne na senzacionalizovanu karikaturu.

The Goldman Case (2023)

Sudska drama zasnovana na stvarnom slučaju suđenja Pierreu Goldmanu, ljevičarskom revolucionaru optuženom za četiri ubistva, koja otvara pitanja pravde, ideologije, anti semitizma i političke polarizacije u Francuskoj 1970-ih. 

Radnja prati intenzivno sudsko suđenje u kojem se sudnica pretvara u političku arenu, dok optuženi istovremeno postaje simbol šire društvene podjele. 

CIA

Argo (2012) je triler baziran na stvarnoj CIA operaciji tokom iranske krize 1979. godine, u kojoj se organizuje tajno izvlačenje američkih talaca pod maskom filmske ekipe. Radnja prati agenta Tonyja Mendeza koji kreira lažni holivudski projekat kako bi izvukao ljude iz Teherana. 

U glavnoj ulozi su Ben Affleck (koji je ujedno i reditelj), Bryan Cranston i Alan Arkin. Film je osvojio tri Oskara 2013. godine. Iako nagrađivan, često je kritikovan zbog istorijskih netačnosti i uljepšavanja uloge CIA.

Ben Affleckov 'Argo' osvojio je Oscara za najbolji film 2013. godine | Depositphotos

Iste godine za Oskara se takmičio politički triler Zero Dark Thirty (2012) zasnovan na stvarnim događajima koji prati višegodišnju potragu CIA za Osama bin Ladenom nakon napada 11. septembra. Radnja se fokusira na analitičarku Mayu i kompleksan obavještajni rad koji vodi do konačne operacije u Pakistanu.

U glavnim ulogama su Jessica Chastain, Jason Clarke i Kyle Chandler. Film je bio nominovan za pet Oskara, osvojivši jedan za zvuk, ali je dobio i kritike zbog ocjene da prikazuje mučenje kao neophodnu tehniku za dobijanje informacija.

Donald Trump

The Apprentice (Pripravnik) je film o ranim godinama Donalda Trumpa i njegovom odnosu sa Roy Cohnom, moćnim i kontroverznim advokatom. Radnja prati kako Trump uči pravila moći, medija i pregovaranja u Njujorku 1970-ih i 1980-ih. 

U glavnim ulogama su Sebastian Stan kao Donald Trump i Jeremy Strong kao Roy Cohn. Dodatno o filmu pročitajte ovdje.

Amazonov film 'Melania' jedna je od najskupljih licenci | Al Drago/Bloomberg

Društvene mreže

The Social Dilemma (2020) je dokumentarac o uticaju društvenih mreža na politiku, javno mnjenje i polarizaciju društva. Kombinuje intervjue sa bivšim zaposlenima velikih tehnoloških kompanija i dramatizovane scene koje prikazuju kako algoritmi utiču na ponašanje korisnika.

Američki glumac Jesse Eisenberg tumači lik Marka Zuckerberga u filmu The Social Network | Depositphotos

Američki izbori

Američki izbori su jedan od najpraćenijih događaja u svijetu, a mnogi filmovi se bave samim procesom - ili eventuanim nepravilnostima. Recimo, Unprecedented (2022) je dokumentarna mini-serija koja prati američke izbore 2020. godine i period nakon njih, iz unutrašnje perspektive Trumpa i njegove okoline. 

Tu je i Reality (2023), film zasnovan na stvarnom FBI ispitivanju Reality Winner, bivše američke obavještajne prevoditeljke optužene za curenje poverljivih informacija, koju tumači Sydney Sweeney. 

A House of Dynamite (2025)

Politički triler koji se bavi kriznim odlučivanjem unutar američkog sistema vlasti u situaciji nuklearne prijetnje. Radnja prati kako se različiti nivoi vlasti suočavaju sa informacijom koja može dovesti do globalne eskalacije. U glavnoj ulozi je Idris Elba.

Official Secrets (2019)

Politička drama zasnovana na istinitoj priči o uzbunjivaču Katharine Gun koja je otkrila pokušaj američkih i britanskih obavještajnih službi da utiču na glasanje u UN pred invaziju na Irak 2003. godine. Radnja prati njenu odluku da objavi povjerljive informacije i posljedice koje to ima po njen život.

U glavnim ulogama su Keira Knightley, Matt Smith i Ralph Fiennes.

Keira Knightley | Depositphotos

No Other Land (2024)

Dokumentarni film koji prikazuje sukob Izraela i Palestine kroz lične priče i svakodnevni život ljudi u zoni konflikta. Radnja prati fokusirajući se na palestinske stanovnike koji se suočavaju sa rušenjem domova i prisustvom izraelske vojske u Zapadnoj obali, kroz perspektivu lokalnih aktivista i novinara. 

Film je osvojio Oskara za najbolji dokumentarni film na 97. dodeli Akademije 2025. godine.