text size
Porezne kase u Bosni i Hercegovini (BiH) nastavile su rasti u prvih sedam mjeseci 2026. godine, ali podaci iz Federacije BiH (FBiH) i Republike Srpske (RS) pokazuju da se rast javnih prihoda ne odvija istom dinamikom niti kroz iste izvore. Kada se podaci dvije porezne uprave posmatraju zajedno, u prvih sedam mjeseci ove godine prikupljeno je oko 7,99 milijardi KM, što pokazuje nastavak rasta priliva u oba entiteta, ali uz vidljivo različitu strukturu.
Prema podacima Porezna uprava Federacije BiH porezni obveznici u periodu januar - juli uplatili 5,17 milijardi KM javnih prihoda, što je 100,3 miliona KM ili oko dva posto više nego u istom periodu prošle godine. U odnosu na prvih sedam mjeseci 2024. godine, naplata je veća za 575,5 miliona KM, odnosno 12,5 posto.
Istovremeno, Poreska uprava Republike Srpske u istom periodu evidentirala je 2,812 milijardi KM javnih prihoda, što je 257,9 miliona KM ili 10 posto više nego godinu ranije.
FBiH - direktni porezi preuzeli glavnu ulogu
U FBiH najveći dio prihoda i dalje dolazi od doprinosa, ali upravo je kod njih zabilježeno usporavanje. U prvih sedam mjeseci naplaćeno je 3,49 milijardi KM doprinosa, što je 1,15 posto manje nego u istom periodu 2025. godine. Istovremeno, direktni porezi porasli su 10,9 posto, na 1,16 milijardi KM.
Unutar direktnih poreza posebno se izdvaja porez na dohodak. Po ovom osnovu naplaćeno je 602,3 miliona KM, što je 15,1 posto više nego godinu ranije. Porez na dobit donio je 456,7 miliona KM, uz rast od 5,3 posto.
Rast je još izraženiji kod poreza na promet nepokretnosti i prava. Naplaćeno je 66,4 miliona KM, odnosno 16,1 posto više nego u prvih sedam mjeseci 2025. godine.
Podaci tako pokazuju da se povećanje prihoda u FBiH ove godine u većoj mjeri oslanja na direktne poreze, posebno porez na dohodak, dok doprinosi više ne rastu tempom iz prethodnog perioda.
Ukupni prihodi od direktnih poreza i doprinosa u FBiH iznosili su 4,65 milijardi KM, što je 1,6 posto više nego godinu ranije.
RS - rast istovremeno i kroz doprinose i poreze
Slika u Republici Srpskoj je drugačija. Od ukupno 2,812 milijardi KM prikupljenih javnih prihoda, čak 1,722 milijarde KM odnose se na doprinose, koji su porasli devet posto u odnosu na isti period prošle godine.
Kod direktnih poreza naplaćeno je 692,7 miliona KM, uz rast od 11 posto.
Najveći iznos među direktnim porezima odnosi se na porez na dobit, od kojeg je prikupljeno oko 329,2 miliona KM, sedam posto više nego godinu ranije. Porez na dohodak donio je oko 321,7 miliona KM, uz rast od čak 16 posto.
I u RS je, dakle, upravo porez na dohodak među najbrže rastućim kategorijama. Dodatno, porez na nepokretnosti donio je 28,6 miliona KM, odnosno 13 posto više.
Dva entiteta, različita slika prihoda
Podaci za prvih sedam mjeseci otvaraju zanimljivu sliku javnih finansija u BiH.
U FBiH ukupna naplata raste relativno skromno, za oko dva posto, ali je struktura tog rasta promijenjena, brojek pokazuju da direktni porezi rastu snažno, dok su doprinosi niži nego prošle godine. U RS je rast ukupnih prihoda mnogo izraženiji, deset posto, a povećanje je raspoređeno i na doprinose i na direktne poreze.
Ovo jasno pokazuje da se u oba entiteta vidi snažan priliv od poreza na dohodak, ali je dinamika doprinosa bitno različita.
U FBiH je na kraju jula bilo 546.481 zaposlenih, prema evidencijama Porezne uprave, dok je broj aktivnih poslovnih subjekata iznosio 137.475, odnosno 3.250 više nego godinu ranije.
Još jedan indikator pokazuje da se dio rasta prihoda oslanja i na veću ekonomsku aktivnost. Putem fiskalnih uređaja u FBiH je u prvih sedam mjeseci evidentirano 45,01 milijardi KM prometa, što je 2,41 milijardu KM ili 5,66 posto više nego u istom periodu 2025. godine.
Istovremeno, Porezna uprava FBiH je u prvih sedam mjeseci izvršila 3.221 inspekcijski nadzor. Utvrđeno je 481 neprijavljenih radnika i 759 slučajeva neevidentiranja prometa, dok su izdati prekršajni nalozi u ukupnom iznosu od 5,25 miliona KM.
Podaci poreznih uprava ne daju direktan odgovor na pitanje koliko je povećanje prihoda posljedica rasta plata, zaposlenosti, dobiti kompanija, potrošnje ili efikasnije naplate. Ipak, struktura naplate daje određene signale.
U oba entiteta porez na dohodak raste dvocifrenim stopama, što je u skladu s većim oporezivim dohocima. Međutim, FBiH istovremeno bilježi pad naplate doprinosa, dok RS kod ove kategorije ostvaruje rast od devet posto.
Za javne finansije to je važna razlika. Rast prihoda od poreza na dohodak može povećavati budžetske prilive, ali kretanje doprinosa direktnije govori o dinamici sredstava koja se slijevaju u penzioni, zdravstveni i druge fondove.
Zbog toga će za procjenu održivosti ovog rasta biti važno vidjeti hoće li se trendovi iz prvih sedam mjeseci nastaviti do kraja godine, posebno hoće li FBiH uspjeti preokrenuti pad naplate doprinosa i može li RS zadržati dvocifren rast ukupnih javnih prihoda.
.webp){kind=icon}
