Evropska komisija povećala cijenu CBAM certifikata za 9,4 odsto

Evropska komisija objavila je danas cijenu CBAM certifikata za treće tromjesečje 2026. u iznosu od 82,32 evra po certifikatu. U odnosu na drugo tromjesečje, kada je cijena iznosila 75,28 evra, riječ je o povećanju od 7,04 evra, odnosno približno 9,4 odsto.

Objavljena cijena primjenjuje se na certifikate koji odgovaraju emisijama ugrađenim u robu obuhvaćenu CBAM-om, uvezenu u Evropsku uniju u periodu od 1. jula do 30. septembra 2026. godine.

Cijena se utvrđuje na osnovu ponderiranog prosjeka aukcijskih cijena emisijskih jedinica u okviru sistema EU za trgovanje emisijama (EU ETS). Time se povezuju troškovi emisija za proizvođače u EU i za uvoz robe obuhvaćene mehanizmom.

Tokom 2026. godine cijene se obračunavaju i objavljuju kvartalno, dok se od 2027. prelazi na sedmične objave. Kupovina CBAM certifikata putem zajedničke centralne platforme počinje u februaru 2027. godine.

Objava cijene za četvrto tromjesečje 2026. predviđena je za 4. januar 2027. godine.

Podsjećamo, od 1. januara 2026. godine počela je puna primjena Mehanizma za prilagođavanje granica ugljika (CBAM), instrumenta Evropske unije kojim se uvodi trošak za emisije ugljendioksida (CO₂) na robu koja se u EU uvozi iz Bosne i Hercegovine i drugih zemalja koje nisu članice unije.

CBAM podrazumijeva da Evropska unija oporezuje proizvode čija je proizvodnja povezana s emisijama ugljika, a koji dolaze s tržišta izvan EU. Mehanizam se, između ostalog, odnosi na aluminij, čelik, željezo, đubriva, električnu energiju i cement, sektore u kojima je Bosna i Hercegovina značajan izvoznik.

Izvoznici iz Bosne i Hercegovine obavezni su svojim kupcima u Evropskoj uniji dostavljati godišnje izvještaje o količini CO₂ ugrađenog u njihove proizvode. Na osnovu tih izvještaja, uvoznici u EU kupovuju CBAM certifikate u skladu s prijavljenim emisijama, dok prodaju certifikata obavljaju nadležna nacionalna tijela država članica.

Bosna i Hercegovina dobila je nacionalni model za obračun emisionih faktora električne energije, što bi izvoznicima moglo donijeti višemilionske uštede tokom pune primjene Mehanizma za prekogranično prilagođavanje emisija ugljendioksida (CBAM) Evropske unije (EU). Kako navode stručnjaci, ova metodologija omogućava obračun emisija ugljendioksida na osnovu stvarnih podataka iz domaćeg elektroenergetskog sektora umjesto konzervativnih procjena koje trenutno koristi Evropska unija.