Koliko košta biti preduzetnik u RS: Izračun obaveza za 2026.

Samostalni preduzetnici u Republici Srpskoj (RS) ove godine moraju minimalno da izdvoje 596,56 KM mjesečno ili 7.158,72 KM za cijelu godinu za doprinose, porez na dohodak, fiskalnu kasu i članarinu nadležnoj komori. Ovo vrijedi samo za male preduzetnike s prihodom do 50.000 KM, dok su troškovi veći za one koji ne spadaju u tu kategoriju i one koji obavljaju djelatnosti koje se svrstavaju u samostalna zanimanja.

Doprinosi: Osnovica ista, ali iznos veći

Samostalni preduzetnici (osnovna djelatnost) u ovoj godini za doprinose treba da plaćaju 509,73 KM. To je za 44,05 KM više nego što su plaćali u prošloj godini.

Naime, i prošle i ove godine minimalna osnovica doprinosa iznosi 70 odsto prosječne bruto plate u Republici Srpskoj za prethodnu godinu, ali kako je rasla prosječna plata, tako raste i iznos za doprinose.

Prosječna bruto plata za 2025. godinu iznosi 2.349 KM, a 70 odsto tog iznosa je 1.644,30 KM, što je osnovica za obračun doprinosa.

Doprinosi iznose 31 odsto i čine ih: doprinos za PIO 18,5 odsto, za zdravstvo 10,2 odsto, za dječiju zaštitu 1,70 odsto i za nezaposlenost 0,6 odsto. Tako je 31 odsto osnovice 509,73 KM mjesečno, što samostalni preduzetnici (osnovna djelatnost) moraju da plate.

Što se tiče onih koji su samostalnu djelatnost registrovali kao dopunsku, oni u ovoj godini nastavljaju da plaćaju doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje na osnovicu koja iznosi 30 odsto prosječne bruto plate.

Doprinos za PIO iznosi 18,5 odsto osnovice. Osnovica je 704,70 KM i na osnovu toga doprinosi za PIO iznose 130,37 KM mjesečno. Iste ove doprinose za PIO moraju da plaćaju i lica koja ostvaruju dohodak od samostalne djelatnosti, a korisnici su prava na penziju.

Samostalna zanimanja - mjesečni doprinosi su 728,19 KM

Od prošle godine proširen je broj samostalnih zanimanja koja po svojoj prirodi jesu posebne profesionalne ili intelektualne usluge, a ista lica ne mogu podnijeti zahtjev za plaćanje poreza kao mali preduzetnici.

Mjesečna osnovica za doprinose za samostalna zanimanja iznosi 100 odsto prosječne bruto plate u RS za prethodnu godinu. Tako 31 odsto od 2.349 KM iznosi 728,19 KM, što su obavezni mjesečni doprinosi za samostalna zanimanja.

Tu spadaju:

1. samostalne djelatnosti advokata, notara, zdravstvenih radnika, veterinara, turističkih vodiča, inženjera, arhitekata, istraživača, naučnika, pronalazača, stečajnih upravnika, tumača, vještaka, novinara, umjetnika, sportista, brokera,

2. računovodstvene, knjigovodstvene i revizorske djelatnosti, djelatnost poreskog savjetovanja, kao i djelatnost savjetovanja koje se odnosi na poslovanje i ostalo upravljanje,

3. djelatnosti reklamiranja, oglašavanja i istraživanja tržišta.

Ko ne plaća doprinose Plaćanja doprinosa oslobađaju se lica koja ostvaruju pravo na penziju iz Fonda penzijskog i invalidskog osiguranja Republike Srpske ako ostvaruju primanja za rad u okviru neprofitnih organizacija koje se bave pružanjem socijalne pomoći. Lica koja djelatnost obavljaju kao dodatnu i dalje su izostavljena od obaveze plaćanja doprinosa, zbog činjenice da se radi o licima koja tu djelatnost ne mogu obavljati ličnim radom, već isključivo preko zaposlenih radnika.

Porez na dohodak: Od dva do 10 odsto

Ukupan godišnji prihod malog preduzetnika umjesto ranijih 50.000 KM, od 1. januara 2025. godine je 100.000 KM, s tim da taj prihod obuhvata zbir prihoda tog preduzetnika i s njim povezanih lica koja obavljaju istu samostalnu djelatnost. Povezanim licima smatraju se bračni i vanbračni supružnici, djeca i usvojenici, roditelji i usvojioci, kao i braća i sestre koji žive u zajedničkom domaćinstvu sa samostalnim preduzetnikom.

Donji iznos poreza koji je mali preduzetnik dužan da plati podignut je od 2025. godine sa 600 KM na 1.200 KM godišnje. To znači da su umjesto dotadašnjeg paušala od 50 maraka mjesečno, preduzetnici morali da plaćaju 100 KM mjesečno.

Međutim, izuzetak su najmanji preduzetnici čiji godišnji prihod ne prelazi 50.000 KM, i za njih je zadržan raniji princip najnižeg iznosa poreza od 600 KM godišnje (50 KM mjesečno).

Fiskalna kasa i članarina Pored obaveza za porez i doprinose, samostalni preduzetnici kao fiksni trošak imaju i trošak za uslugu održavanja i podrške za fiskalnu kasu, koji iznosi 33,93 KM mjesečno, odnosno 407,16 KM godišnje. Takođe, članarina u Komori samostalnih preduzetnika Republike Srpske je obavezna i iznosi 2,90 KM mjesečno, odnosno 34,80 KM godišnje (utvrđen iznos za 2025. godinu). Zakonski je ograničena visina članarine na najviše 2,5 odsto prosječne neto plate u RS iz decembra prethodne godine, pa je moguće da članarina za 2026. godinu poraste na 39,50 KM. Ova članarina je obavezna i obračunava se za sve samostalne preduzetnike od 2024. godine. Kazna za neplaćanje godišnje članarine je 400 KM.

Nerezidenti

U zakon je od 2025. godine dodato i oporezivanje nerezidenata. Porez na dohodak od samostalne djelatnosti koji nerezident ostvari povremenim obavljanjem djelatnosti, odnosno pružanjem usluga, plaća se po odbitku od ukupne naknade, odnosno dohotka, po stopi od 10 odsto bez prava na priznavanje rashoda, ako ugovorom o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja nije drugačije uređeno.

Sve navedeno pokazuje da su fiksni troškovi poslovanja u RS sve veći teret, posebno za male i početne preduzetnike, koji najveći dio obaveza imaju bez obzira na ostvareni prihod.