Kina je pokrenula ublažavanje svojih strogih izvoznih kontrola za rijetke zemne elemente i "dual‑use" materijale, uključujući galijum, germanijum, antimonijum i super-tvrde materijale, prema Sjedinjenim Američkim Državama, što signalizira oprezan pokušaj balansiranja između zaštite strateških resursa i smanjenja međunarodnog pritiska.
Prema izvorima iz industrije, kinesko Ministarstvo trgovine počelo je da priprema novi režim izvoza rijetkih zemnih elemenata koji uključuje opšte licence važeće godinu dana, potencijalno omogućavajući veće količine za odabrane krajnje korisnike (kompanije koje implementiraju ove materijale). Iako američka administracija tvrdi da ove licence, defakto, označavaju kraj kineskih kontrola, izvor iz Kine napominje da je implementacija i dalje u toku i da može potrajati mjesecima, dok restrikcije uvedene u aprilu još nisu potpuno ukinute, prenio je Reuters.
Restrikcije uvedene u aprilu i proširene u oktobru 2025. godine zahtijevale su licencu za svaki izvoz, što je dovelo do zastoja u globalnim lancima snabdijevanja, naročito u auto-industriji, gdje je došlo i do privremenih prekida proizvodnje. Od 2.000 prijava podnesenih od evropskih firmi, samo nešto više od polovine je odobreno, što pokazuje koliko je stroga i zahtijevna bila procedura.
Istovremeno, Kina je 9. novembra suspendovala i stroge kontrole vezane za namjenu materijala za grafit. Suspendovane kontrole važe do novembra 2026, što znači da grafit i drugi kritični resursi mogu biti izvoženi u SAD za specifične industrijske svrhe - za baterije za električna vozila ili poluprovodnike - dok je njihova upotreba u vojnim projektima i dalje pod strogom kontrolom.
Ovi potezi dolaze u okviru dogovora kineskog predsjednika Xi Jinpinga i američkog predsjednika Donalda Trumpa o smanjenju carina i privremenom pauziranju drugih trgovinskih mjera na godinu dana.
Kina proizvodi više od 90 odsto svjetski prerađenih rijetkih zemnih elemenata i rijetkih magneta, ključnih za električne automobile, obnovljive izvore energije i odbrambenu industriju. Ograničenja izvoza daju Pekingu snažni uticaj u trgovinskom rivalstvu sa SAD-om i Evropom.
Za američke i evropske kompanije, ublažavanje znači brži pristup ključnim materijalima i potencijalno stabilnije lance snabdijevanja, ali Kina zadržava mogućnost selektivnog izdavanja licenci i kontrole sektora povezanih sa odbranom i osjetljivim tehnologijama.
Za globalnu ekonomiju, važnost ovih resursa ogleda se u industrijama koje zavise od rijetkih zemnih elemenata i "dual-use" materijala, poput elektronike, baterija, automobila i odbrambene opreme. Svaka promjena u izvoznim politikama može značajno utjecati na troškove i kontinuitet proizvodnje.
.webp){kind=icon}
